Skip to content

1 december 2015

P van Piketty

Door Walter Slosse (1947-2016)

HRC Plant I - Niko Van Stichel“Le véritable enjeu est la mise en place d’un modèle de développement social et équitable, là-bas et ici.”

In deze tijd van toenemende terreur die ook knaagt aan de Europese democratie door allerlei verscherpte veiligheidsmaatregelen, is het voor de Franse econoom Thomas Piketty duidelijk dat naar de oorzaak van het terrorisme moet gekeken worden. Hoe is het mogelijk dat het geweld, de vernederingen en de onrechtvaardigheden van een organisatie zoals IS kan genieten van belangrijke steun in het Midden-Oosten, met bloedvergieten in Europa als gevolg? Daarom, schrijft Piketty in zijn bijdrage aan Le Monde van 22 november 2015, moet “de echte uitdaging bestaan uit het realiseren van een sociaal en eerlijk ontwikkelingsmodel in het Midden-Oosten en Europa”. (*)

Onder de titel “Le tout-sécuritaire ne suffira pas” wijst Thomas Piketty op de misvatting dat “absolute veiligheid” de terreur kan tegenhouden. “Le terrorisme se nourrit de la poudrière inégalitaire moyen-orientale” en volgens Piketty hebben wij aan het “kruidvat van de ongelijkheid in het Midden-Oosten” zelf bijgedragen. Zo noemt hij de inlijving van Koeweit door Irak in 1991, waardoor de westerse coalitiepartners tijdens de eerste Golfoorlog er moesten voor zorgen dat de olievelden weer in handen kwamen van de emirs en de oliemaatschappijen. Tijdens de Irakoorlog, tussen 2003 en 2011, vonden 500.000 Irakezen de dood tegenover 4000 gesneuvelde Amerikaanse soldaten. Deze “asymétrie extrême”, zoals Piketty die noemt, was een voedingsbodem voor de jihadisten, samen met de ontbinding van het Iraakse regime en het verdwijnen van de Arabische landsgrenzen zoals die waren vastgelegd in 1920.

Naast de religieuze botsingen in deze regio, wordt het politieke en sociale systeem vooral ontwricht door de concentratie van oliebronnen in kleine gebieden zonder bevolking. Van Egypte tot Iran, met Syrië, Irak en het Arabisch schiereiland, leven hier nauwelijks 300 miljoen mensen, in de grootst mogelijke ongelijkheid. De oliemonarchieën realiseren een BNP van 60 tot 70%, dat aan amper 10% van de bevolking ten goede komt. Deze ongelijkheid is een gevolg van het feit dat een kleine minderheid zich buitensporig verrijkt met de opbrengst van de oliekraan, terwijl grote groepen van de bevolking (w.o. immigranten) in halve slavernij leven.

“Et ce sont ces régimes qui sont soutenus militairement et politiquement par les puissances occidentales, trop heureuses de récupérer quelques miettes pour financer leurs clubs de football, ou bien pour leur vendre des armes.” De ongelijkheid wordt dus ook gevoed door het Westen, want in ruil voor militaire en politieke steun, schrijft Piketty, krijgen “westere voetbalclubs enkele kruimels toegeworpen”.

“Pas étonnant que nos leçons de démocratie et de justice sociale portent peu au sein de la jeunesse moyen-orientale.” Het is niet verwonderlijk dat onze “lessen in democratie en sociale rechtvaardigheid” weinig aarde aan de dijk zetten bij de jeugd in het Midden-Oosten. Als wij aan geloofwaardigheid willen winnen, zouden wij moeten tonen dat wij meer bekommerd zijn om hun sociale vooruitgang dan om onze eigen financiële belangen.

Als auteur van het boek Le Capital au XXIe siècle,  over de toenemende ongelijkheid in de wereld, vindt Thomas Piketty dat de opbrengst van de olierijkdom op de eerste plaats naar de lokale bevolking zou moeten gaan. Maar er is meer, want we moeten ophouden die lessen in democratie alleen te gebruiken als het ons uitkomt, voegt Piketty eraan toe. “En 2012, en Egypte, Mohamed Morsi avait été élu président dans une élection à la régulière, ce qui n’est pas banal dans l’histoire électorale arabe.” De reguliere verkiezing van Mohammed Morsi in 2012 in Egypte was geen banaal feit in de Arabische geschiedenis, maar “in 2013 werd hij terzijde geschoven door de militairen, samen met de executie van duizenden moslimbroeders”.

Blijft de vraag natuurlijk, hoe het komt dat jongeren die in Frankrijk zijn opgegroeid, “Bagdad met de Parijse voorsteden verwarren, om hier de conflicten te importeren die elders plaatsvinden?” Piketty heeft geen enkel excuus voor “cette dérive sanguinaire, machiste et pathétique”. Maar werkloosheid en discriminatie bij het zoeken naar werk, bieden ook geen alternatief. Europa, dat er vóór de financiële crisis in slaagde een migratiegolf op te vangen van 1 miljoen mensen per jaar, met een dalende werkloosheid, moet opnieuw zijn integratiemodel opstarten en arbeidsplaatsen creëren.

“C’est l’austérité qui a conduit à la montée des égoïsmes nationaux et des tensions identitaires. C’est par le développement social et équitable que la haine sera vaincue.” Het zijn bezuinigingen die het egoïstisch nationalisme en de identiteitscrisis laten toenemen en “alleen door een sociaal en rechtvaardig ontwikkelingsbeleid kan de haat overwonnen worden”.

De volledige tekst is te lezen op de blog van Thomas Piketty bij de Franse krant Le Monde. Er is ook een Engelstalige versie beschikbaar.

Een samenvatting van Thomas Piketty’s About Capital in the 21st Century is te raadplegen op de website van de Paris School of Economics.

Kijk hier naar een bijdrage van Thomas Piketty aan TED.

(*) De foto van Walter Slosse toont een gedeelte van de History Reconstruction Center Plant I, een installatie in staal van Niko Van Stichel op het museumterrein van de Verbeke Foundation in Kemzeke.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: