Skip to content

23 juni 2015

F van Façade

Door Walter Slosse (1947-2016)

Barbara Hannigan - Simon RattleOp 12 juni 2015 brachten Simon Rattle en Barbara Hannigan in de Berliner Philharmonie een eclatante uitvoering van Façade, de gedichtenbundel van Edith Sitwell die in 1923 voor het eerst werd  werd opgevoerd door twee recitanten met muziek van William Walton. Dirigent Simon Rattle nam ook de rol van recitant voor zijn rekening en ontpopte zich als een geweldig acteur naast de Canadese sopraan Barbara Hannigan die niet alleen voordroeg, maar ook nog samen met Simon Rattle een ensemble van de Berliner Philharmoniker dirigeerde. Een sprankelende vertoning die beiden al eens hadden uitgetest tijdens een voorstelling van een selectie uit Façade op 12 december 2012. Beide voorstellingen zijn nog te zien op de website van de Digital Concert Hall, het videoprogramma van de Berliner Philharmoniker. Façade leunt aan bij de klankpoëzie van het dadaïsme. Dit werk van de Britse dichteres Edith Sitwell, die in 1923 zelf voordroeg, viel niet meteen in goede aarde, want zij werd na afloop van de première geconfronteerd met de paraplu van een boze toeschouwster.

Edith SitwellVoor Façade van Edith Sitwell had de Britse componist William Walton een humoristische mengeling bedacht van zowel klassiek, folk, cabaret en jazz. Van de uitvoerders wordt ook acrobatisch talent verwacht in het reciteren van de absurde teksten van Edith Sitwell, het enfant terrible van de Britse poëzie, die er genoegen in vond om de Victoriaanse zeden en gewoonten op hun kop te zetten.

Als experimentele artieste, die ook voor een maatschappijkritische ondertoon had gezorgd in Façade, nam zij in 1923 het initiatief om haar gedichten voor te dragen met een gigantische megafoon.

In 1929 werd een eerste opname gemaakt van Façade, met Edith Sitwell en Constant Lambert als tweede recitant. Die uitvoering met William Walton als dirigent is te beluisteren op een kopie die werd gemaakt van de 78-toerenplaten met een HMV Automatic Gramophone uit 1929.

De oudere Edith SitwellIn haar autobiografie schreef Edith Sitwell dat zij er bewust op uit was haar publiek en de critici te provoceren, wat haar goed is gelukt met de abstracte poëzie in Façade, waarin ritme en dictie voorop staan. Zonder twijfel werd zij ook beïnvloed door het Franse surrealisme. Mogelijk heeft haar gouvernante Helen Rootham ook een rol gespeeld in het ontstaan van haar avantgardistisch werk. De gouvernante, met wie zij ging samenwonen, liet haar immers kennismaken met de Franse symbolische dichters.

Hoewel zij behoorde tot een machtige aristocratische familie, was Edith Sitwell een buitenbeentje met haar excentriek en rebels gedrag in het openbaar. Hoewel volgens haar dat publieke gedrag niet overeenstemde met haar “milde persoonlijkheid in haar privé-leven”. In 1959 kwam Edith Sitwell uitgebreid aan het woord in het BBC-programma Face tot Face.

Watched the courses of the breakers’ rocking-horses and with Glaucis,
Lady Venus on the settee of the horsehair sea!
Where Lord Tennyson in laurels wrote a gloria free,
In a borealic iceberg came Victoria; she
Knew Prince Albert’s tall memorial took the colours of the floreal
And the borealic iceberg; floating on they see
New-arisen Madam Venus for whose sake from far
Came the fat zebra’d emperor from Zanzibar
Where like golden bouquets lay far Asia, Africa, Cathay,
All laid before that shady lady by the fibroid Shah.

 (Hornpipe – Façade)

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: