Skip to content

21 maart 2015

2

M van Michaelis

Door Walter Slosse (1947-2016)

Het gebeurt slechts om de 18 jaar, maar op 21 maart 2015, is er aan de Franse Atlantische kust weer een “vloed van de eeuw”. Een spectaculaire gebeurtenis die gisteren en vandaag al duizenden bezoekers lokte naar de voet van de Mont Saint-Michel. De voorbije jaren werd de dijk verwijderd die de Mont Saint-Michel met het vasteland verbond en vervangen door een loopbrug waaronder het zeewater kan stromen. Ook de bouw van een waterkering op de rivier Cuesnon was het begin van een reusachtig project om van deze mythische plaats weer een echt eiland te maken. Doel van de waterkering is de verzanding tegen te gaan en het overtollige slib weer naar zee te voeren.

Het getijdenverschil in de baai van de Mont Saint-Michel is één van de hoogste in de wereld, met een verschil van 14 meter tussen eb en vloed. De waarschuwingen om geen onvoorzichtige wandeltochten in de baai te ondernemen zijn alleszins serieus te nemen, zoals Victor Hugo het al samenvatte in dat ene legendarische zinnetje: “de zee komt op met de snelheid van een galopperend paard”.

In 2003 maakte Walter Slosse samen met Kristin Hoefener een muzikaal reisverslag van een bezoek aan de Mont Saint-Michel, Frankrijk’s tweede beroemdste toeristische trekpleister, na de Notre-Dame in Parijs.

 

In het eerste deel van Sancti Michaelis in periculo maris, uitgezonden op 4 december 2003 in het VPRO-programma Urubicha, kwamen de mythen ter sprake die aanleiding gaven tot de bouw van een kerk en een abdij op deze enorme rots in de baai tussen Normandië en Bretagne. De omgeving laat ook sporen zien van een raadselachtige geschiedenis van megalieten (menhirs).

Ook werd de strijd tussen de aartsengel Michael en de duivel in herinnering gebracht. Een van de mythen die aanleiding was tot het bouwen van een eerste kerk in de 8e eeuw op de Mont Saint-Michel, was het bezoek van Michael aan de bisschop van Avranches, in wiens schedel de aartsengel een vingerafdruk achterliet.

 

Een bezoek aan de bibliotheek van Avranches, waar prachtige manuscripten uit de abdij van de Mont Saint-Michel worden bewaard, was voor de musicologe Kristin Hoefener aanleiding om een hymne uit een van die manuscripten te ontcijferen en opnieuw te zingen. Kristien Hoefener is ook zangeres en leidt het gregoriaans muziekensemble Kantika.

 


Luister hier naar De aartsengel en de duivel, het programma van 4 december 2003.

 

In het tweede deel van Sancti Michaelis in periculo maris, uitgezonden op 11 december 2003, waagden Walter Slosse en Kristin Hoefener de gok om bij laag tij de baai over te steken, in gezelschap van een ervaren gids. De baai van de Mont Saint-Michel, op de grens tussen Normandië en Bretagne is geen plek zonder gevaren. Victor Hugo vatte het gevaar van de zee samen in het ene zinnetje: “de zee komt op met de snelheid van een galopperend paard”.

De baai van de van de Mont Saint-Michel heeft immers het hoogste getijdenverschil (14 meter) van Europa, en de onvoorzichtige wandelaar wacht een gewisse verdrinkingsdood. In dit tweede deel een verslag op blote voeten, in het spoor van de pelgrims die eeuwenlang, op gevaar van hun leven, de oversteek naar de Mont Saint-Michel maakten.

 

Deze aflevering van Sancti Michaelis in periculo maris begon met een bezoek aan het Duitse oorlogskerkhof van Mont d’Huisnes, één van de vele oorlogsherinneringen in Normandië.

Luister hier naar In het spoor van de pelgrims, het programma van 11 december 2003.

 

In het derde deel van Sancti Michaelis in periculo maris, uitgezonden op 18 december 2003, werd de omgeving van de Mont Saint-Michel verkend. Met eerst de klokkengieterij van Villedieu-Les-Poêles, één van de drie nog bestaande klokkengieterijen in Frankrijk. Een bezoek dat duidelijk maakte waarom paardenmest wordt gebruikt bij het maken van de mal, waarin later het brons wordt gegoten. Hoe na de Franse revolutie van een abdij een steenzagerij werd gemaakt, is te zien in de Abbaye de la Lucerne, waar vrijwilligers al tientallen jaren het puin ruimen, en de abdij weer opbouwen.

In Bayeux wordt het het legendarische 70 meter lang wandtapijt bewaard dat de veldslag verhaalt van de slag bij Hastings in 1066. De uit Normandië afkomstige Willem de Veroveraar versloeg er zijn tegenstander Harold en kon zich zich meester maken van de Engelse kroon.

Het hotel-restaurant Mère Poulard op de Mont Saint-Michel is een andere historische plek waaraan vele anekdotes zijn verbonden. Mère Poulard werd beroemd om haar omeletten, waarvan het recept tot op vandaag geheim is gebleven. Maar geen geheim is hoe de eieren worden geklutst, want dat gebeurt door het keukenpersoneel op heel ritmische wijze, waarbij eierklopper en koperen pan als percussie-instrument worden gebruikt.

Luister hier naar Ritmisch geklutste eieren, het programma van 18 december 2003.

 

Naar aanleiding van het 3-delig reisverslag over het bezoek aan de Mont Saint-Michel, was op 25 december 2003 de integrale uitvoering te horen van Extempore II, een moderne mis voor het feest van de aartsengel Michael. Deze mis is ontleend aan de zogenaamde parodiemissen uit de Renaissance die gebaseerd zijn op de melodie van L’Homme Armé. Het is de gewapende man of strijdende engel die de duivel in de gedaante van een draak bestrijdt. Samen met het Orlando Consort heeft de jazzgroep The Perfect Houseplants een moderne versie gemaakt van een mis, waarin middeleeuwse muziek wordt gecombineerd met hedendaagse jazz.

Luister hier naar Extempore II, het programma van 25 december 2003.

 


2 reacties Post a comment
  1. Dolores
    Mrt 24 2015

    Genoten van de prachtige muziek (geweldig, de mix van middeleeuws en jazz) en daarna op gepaste wijze eieren geklutst voor een smakelijke omelet.

    Beantwoorden
  2. Zoals steeds genoten van jouw programma.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: