Skip to content

19 juli 2013

T van Asphalt Tango

Door Walter Slosse (1947-2016)

Asphalt TangoHet Berlijnse label Asphalt Tango Records is een absolute aanrader voor wie op zoek is naar de authentieke Roemeense volksmuziek. Het label werd in 1996 opgericht door Henry Ernst en Helmut Neumann. Onder de naam Sounds From A Bygone Age zorgden zij voor de heruitgave op CD van de vele vinylplaten met zigeunermuziek die tijdens de dictatuur van Nicolae Ceausescu door het Roemeense staatslabel Electrochord werden uitgegeven. Naast de belangstelling voor het rijke muziekverleden van de lautari, de getalenteerde zigeunermuzikanten, is Asphalt Tango ook promotor van de hedendaagse Balkanmuziek, met als boegbeeld de Roemeense bands Fanfare Ciocarlia en Mahala Rai Banda.

De schitterende CD-serie Sounds From A Bygone Age bestaat uit archiefopnamen uit de jaren ’60 en ’70 van inmiddels vergeten zigeunermuzikanten, die nochtans in het verleden door de Roemenen op handen werden gedragen. Toen Henry Ernst in 1987 toevallig op een vlooienmarkt in Boekarest een lp ontdekte van de zigeunerviolist Ion Petre Stoican, vroeg hij zich af waarom deze muziek niet opnieuw zou worden uitgebracht. Na de val van Ceausescu slaagde hij erin om gebruik te maken van de archieven van Electrochord voor de heruitgave van de sublieme, maar vergeten vertolkingen van de topmusici van de Roemeense zigeunermuziek. Eén van hen was de in 1988 overleden cimbalist Toni Iordache, onovertrefbaar virtuoos op de tzambal, het Roemeense hakkebord of cimbalom.

Toni IordacheZelfs door de beroemde dirigent Sergiu Celibidache werd Toni Iordache als een muziekwonder beschouwd. Vooral de snelheid van zijn spel was opmerkelijk, want hij haalde 25 slagen per seconde met de hamertjes op het hakkebord. Toni Iordache werd door de Roemeense dictatuur ook als uithangbord van de volksmuziek gebruikt waardoor hij naar het buitenland kon reizen. Niet zonder risico’s, want toen hij bij een terugkeer uit het buitenland werd gesnapt met Amerikaanse dollars, werd hij veroordeeld en opgesloten. Naar verluidt zou hij in de gevangenis veel hulp hebben gekregen van medegevangenen, omdat Toni Iordache nu eenmaal een icoon was van de Roemeense volksmuziek.

Romica PuceanuVaak zorgde het noodlot voor een abrupt einde, want Toni Iordache, die aan suikerziekte leed, overleefde een spoedoperatie niet en de zigeunerzanger Dona Dumitru Siminica werd getroffen door een hartaanval na een nachtelijk optreden. Het werk van de lautari is niet alleen intensief, omdat geen bruiloft of partij zonder zigeunermuziek kan voorbijgaan, maar het is vooral afmattend door de ongezonde levenswijze. De zangeres Romica Puceanu kwam dan weer om in een auto-ongeluk toen zij van een bruiloft kwam.De uitzonderingen bevestigen de regel, want de zangeres Gabi Lunca ontsnapte aan de dood toen zij niet kwam opdagen in de stad die werd getroffen door een aardbeving op de avond van haar voorziene optreden.

Petre StoicanIn twee uitzendingen van het VPRO-programma De Wandelende Tak kwam in 2007 en 2009 Henry Ernst aan het woord over de uitgave van de CD’s in de serie Sounds From A Bygone Age. Telkens zorgde hij voor enkele anekdotes uit het leven van de zigeunermuzikanten, voor wie de uitgave van een lp door het staatslabel werd beschouwd als de hoogste waardering. Zeker voor de violist Ion Petre Stoican, die als beloning mocht kiezen tussen een huis, een auto of een opnamesessie in de studio’s van Electrochord, nadat hij een spion bij de Securitate had aangegeven. Hij koos voor het laatste, want met een eigen lp was de kans op roem groter.

Luister hier naar De Wandelende Tak van 13 oktober 2007 met Henry Ernst over de uitgave van Sounds From A Bygone Age door Asphalt Tango Records.

Gabi LuncaDe inhoud van de zigeunerliederen is nauw verbonden met het leven in de mahala’s, de sloppenwijken van de zigeuners, waar iedereen aan de armoede probeert te ontsnappen. Vooral de zangeres Romica Puceanu zong vaak over de hardheid van het leven. Zij werd beschouwd als de first lady van de Roemeense zigeunermuziek, met op de tweede plaats Gabi Lunca, die de bijnaam van “zijden zigeunerin” kreeg. Gabi Lunca vond zichzelf op de eerste plaats Roemeense en minder zigeunerin. Iets wat Ceausescu als muziek in de oren heeft geklonken, want hij beschouwde de zigeuners als Roemeense staatsburgers en niet als minderheid. Gabi Lunca, die opvallend westers gekleed ging (inclusief kapsel), kon rekenen op een enorme populariteit. Die werd ook in de hand gewerkt door de staatsradio die ervoor zorgde dat de Roemeense arbeiders ’s ochtends werden gewekt met de stem van deze diva. Maar zij verdiende op één avond het loon waarvoor een arbeider een hele maand moest werken.

Luister hier naar De Wandelende Tak van 14 november 2009 met Henry Ernst over Gabi Lunca, waaraan Asphalt Tango Records ook een CD heeft gewijd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: