Skip to content

24 juni 2013

A van Aardling

Door Walter Slosse (1947-2016)

Wimbledon AardbeiVandaag begon in de Londense wijk Wimbledon het oudste en meest prestigieuze tennistoernooi ter wereld. Aan de zuidoever van de Theems werd in 1877 de eerste tenniswedstrijd gehouden, waaraan vrouwen pas vanaf 1884 mochten deelnemen. Tot één van de grote tradities van Wimbledon behoort het serveren van aardbeien met slagroom. De kwaliteit van aardbeien wordt vooral bepaald door de ambachtelijke wijze waarmee de kwekers deze plant koesteren, zoals in het het Vlaamse dorp Beervelde, waar van deze activiteit nog weinig overblijft. De aardbei is ook niet zonder betekenis in de geschiedenis en literatuur en wie een aardbei verwart met een “aardling”, krijgt gelijk van Kabouter Wesley.

Strawberries-and-CreamNiemand weet hoe de traditie van de aardbeien in Wimbledon ontstond, maar zeker is dat het seizoensgebonden karakter van de teelt in juni en juli een rol speelt. Inmiddels is de omzet van aardbeien in Wimbledon gestegen tot 28000 kilogram per jaar. Daaraan moeten 7000 liter slagroom en 17000 flessen champagne worden toegevoegd. De aardbeien zijn maar één van de tradities van Wimbledon, want zo zijn er de kledingvoorschriften die bepalen dat het tennistenue hoofdzakelijk wit moet zijn. Tot voor kort was er ook de traditionele regen waardoor de wedstrijd urenlang werd onderbroken, maar waaraan werd verholpen door het plaatsen van een dak boven het Centre Court. Over de bakermat van het moderne tennis is meer te lezen op de webstek van Geschiedenis Beleven, waar ook de oorsprong van het woord tennis wordt toegelicht.

BellenmanAardbeien kan je vandaag het hele jaar door eten, maar er is een groot verschil tussen geïmporteerde aardbeien en de kwaliteit van aardbeien die in volle grond worden geteeld. Zowel in België als in Nederland bestaat er nog steeds een traditie van de verkoop van aardbeien uit volle grond, die gepaard gaat met feestelijke gebeurtenissen. De Vlaamse gemeente Beervelde is een voorbeeld van een lange traditie, waarbij de kwekers in de maanden juni en juli hun vruchten komen aanprijzen op de avondmarkt. In het verleden leidde dat zelfs tot overrompelingen met 75 marktkramers die op één dag 10000 kg aardbeien verhandelden. Een gemeentelijk reglement uit 1937, dat trouwens nog altijd bestaat, bepaalt dat tot 18 uur alle kisten en korven gesloten moeten blijven en dat de klanten moeten wachten “tot de opening wordt aangekondigd door het klingelen van een handbel”.

Maar inmiddels heeft de aardbeientraditie van Beervelde zijn langste tijd gehad, want er zijn nog nauwelijks kwekers die zich aan de aardbeienteelt durven wagen. Met als gevolg het verdwijnen van het Aardbeienfestival en het einde van de jaarlijkse verkiezing van een aardbeiprinses. Uitzondering op deze teloorgang van een volkscultuur zijn de Beerveldse Aardbeien, het bedrijf van Koen & Linda Van Poucke die de consument een alternatief bieden voor het gebrek aan kwaliteit van de buitenlandse import. Getuige daarvan waren twee klanten die bereid waren de loftrompet te steken over de Beerveldse Aardbeien, maar ook niet nalieten te wijzen op de zware arbeid die de teelt in volle grond met zich meebrengt.

Wie zich eens wil verdiepen in de rol van de aardbei in de loop van de geschiedenis, kan een kijkje nemen op de webpagina Strawberries & More van de University of Illinois. Van het met aardbeien versierde zakdoekje van Desdemona in Shakespeare’s Othello, tot het aardbeiensap waarin Napoleon’s hofdame Madame Tallien placht te baden, mag ook de rol van de aardbei in De Dood in Venetië niet worden vergeten.

Death in VeniceIn de novelle Der Tod in Venedig vertelt Thomas Mann hoe de schrijver Gustav von Aschenbach in de ban geraakt van een mooie Poolse jongen die met zijn familie in hetzelfde hotel als de schrijver verblijft. Trouwens prachtig verfilmd door Luchino Visconti in Death in Venice, met Dirk Bogarde in de rol van de schrijver. Hoewel Aschenbach zich bewust is van de cholera die door besmette aardbeien wordt verspreid, doet hij niets om de Poolse familie voor het gevaar te behoeden. Dit laatste kwam ter sprake in een vorig jaar gepubliceerd artikel van Piet De Moor in Knack.

Hoe de Belgische striptekenaar en filmmaker Jonas Geirnaert het surrealisme aanwendde om aan aardbeien een andere betekenis te geven, is te zien in een aflevering van de avonturen van Kabouter Wesley. Wanneer twee ruimtewezens aan Kabouter Wesley duidelijk maken dat ze “aardlingen” willen eten, verspreken zij zich en zeggen “aardbeien”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: