Skip to content

17 januari 2012

A van Amiga

Door Walter Slosse (1947-2016)

Wie ooit vóór de val van de Berlijnse Muur de Deutsche Demokratische Republik (DDR) bezocht, kon moeilijk aan de verleiding weerstaan om eens een platenzaak binnen te stappen en naar buiten te wandelen met een lp van het Oost-Duitse label Amiga. Vandaag blijkt er op het internet nog altijd veel belangstelling te bestaan voor die lp’s met populaire muziek uit de voormalige DDR. Sommige worden zelfs heruitgegeven door Sony Music Entertainment, die via een overname van BMG, het hele repertoire verwierf van de VEB Deutsche Schallplatten Berlin, waartoe Amiga behoorde.

De langspeelplaat Die Erde dreht sich linksherum uit 1978, mag gerekend worden tot één van de pareltjes van de Oost-Duitse kitsch. De DDR wou immers een modern land zijn en had de socialistische strijdliederen al lang geruild voor westerse pop en rock, zolang de helden van de socialistische staat maar op hun voetstuk bleven.

Uit de combinatie van schlagermuziek en heldenverering ontstond Die Erde dreht sich linksherum, een lp die een ode bracht aan het verblijf van de eerste Duitse kosmonaut aan boord van de Russische Sojuz 31 die op 26 augustus 1978 in Baikonour werd gelanceerd. Radio- en televisieprogramma’s werden onderbroken om te melden dat een Bürger der DDR zich in de kosmos bevond. Moskou had bevolen de aanwezigheid van de Oost-Duitse kosmonaut geheim te houden tot de lancering geslaagd was. Maar eenmaal de officiële mededeling kwam dat Oberstleutnant Sigmund Jähn aan de missie van de Sojuz deelnam, ontstond een ongeëvenaard mediaspektakel. De propagandamachine draaide op volle toeren en in het zog van de ruimtevlucht werd door Amiga de lp Die Erde dreht zich linksherum op de markt gebracht.

Alle titels op de lp bevestigen de totale euforie die zich van de DDR in 1978 had meester gemaakt. Dat de “aarde ook nog links draait”, was een bijkomende bevestiging dat het socialisme geen grenzen kent. Gute Mutter Erde, Unser Mann aus dem All, Gruss den Kosmonautenbrüdern, Steigen wie ein Falk, Eroberung der Venus en het Kosmoslied, zijn maar enkele voorbeelden van de (gedwongen) geestdrift die zich van de Oost-Duitse tekstschrijvers en musici had meester gemaakt. Van Berlijn tot Leipzig werden alle muziekensembles en koren opgetrommeld om een bijdrage te leveren aan de opname van deze lp, waaraan trouwens werd meewerkt door het nog altijd bestaande Stern-Combo Meissen, de oudste rockband van Duitsland.

Een schitterend voorbeeld van de wijze waarop de socialistische heldenmoed en trots werd gecombineerd met een willekeurig carnavals- of drinklied uit het decadente Westen, is Acht Tage lang im Weltraum. Gezongen door Jürgen Peter, Monika Hauff en Klaus-Dieter Henkler, begeleid door Die Unentwegten Studio-Orchester, dat waarschijnlijk ook een glaasje op had.

Het platenlabel Amiga werd in 1947 opgericht door de in 1980 gestorven Ernst Busch, een prominent vertolker van arbeidersliederen in de DDR. Naast Amiga bestond ook het label Eterna, dat klassieke muziek uitgaf. Daarnaast waren er nog kleinere labels zoals Aurora en Nova, waarop ook opnamen van Ernst Busch verschenen, met zijn indringende vertolking van het Solidariteitslied uit 1931 van Bertolt Brecht en Hans Eisler.

Amiga en alle andere platenlabels behoorden vanaf 1954 tot het Volkseigene Betrieb (VEB) Deutsche Schallplatten Berlin, gecontroleerd door het Ministerie van Cultuur. In tegenstelling met wat men zou verwachten van de Oost-Duitse censuur, waren er bij Amiga eind jaren ’60 al platen te vinden met de Beatles, Bob Dylan en Joan Baez. Na de “liberalisering” door Honecker vanaf 1971 zorgde Amiga ook voor licentie-lp’s met o.m. de Rolling Stones, Joe Cocker, Eric Clapton, Santana en Dire Straits. Soms waren er lange rijen voor de platenzaken, want het bemachtigen van zo’n lp met westerse muziek werd gezien als een privilege. Maar er was natuurlijk geen sprake van het uitgeven van platen met musici die de DDR vijandig gezind waren, met name West-Duitse zangers. Waardoor de Oost-Duitsers bespaard bleven van Peter Maffay en Heino.

Op http://www.amiga-musik.de is de volledige actuele catalogus van Amiga te raadplegen, maar die is tijdelijk niet beschikbaar.

Meer over muziek in de DDR onder B van Berlijn en op de pagina met de opname van de Hammer Rehwü uit 1982.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: