Skip to content

28 augustus 2011

K van Kampen

Door Walter Slosse (1947-2016)

Vanaf zondag 28 augustus 2011 wordt op de Vlaamse cultuurzender Canvas de vijfdelige documentaire De Laatste Getuigen uit 1991 herhaald, waarin Luckas Vander Taelen met veertien Belgische overlevenden terugkeert naar de concentratiekampen waar ze tijdens de Tweede Wereldoorlog werden opgesloten. Merkwaardig is dat de serie oorspronkelijk voor de commerciële Vlaamse Televisie Maatschappij (VTM) werd gemaakt en nu door de openbare omroep wordt heruitgezonden. Omdat VTM ondertussen de rechten had afgestaan, kon Luckas Vander Taelen zijn serie opnieuw aan andere media aanbieden, zoals de Antwerpse uitgeverij Houtekiet die een boek en DVD-box van De Laatste Getuigen uitbrengt.

In het boek vertellen deze laatste getuigen hoe ze werden opgepakt en behandeld, hoe ze omgingen met hun herinneringen en hoe ze hebben geprobeerd verder te leven met wat er gebeurd is. Onder hen bevonden zich zowel politieke gevangenen, verzetsstrijders als joden. Zij behoorden tot een kleine groep Belgen die Dachau, Buchenwald, Ravensbruck, Sachsenhausen, Mauthausen of Auschwitz-Birkenau overleefden. Het is een uniek en prangend document over een van de donkerste bladzijden in onze geschiedenis. Naarmate de laatste getuigen van de gruwel in de concentratiekampen verdwijnen, wordt het belang van hun getuigenissen ook steeds groter.

In 1981 sprak Walter Slosse met drie overlevenden van de concentratiekampen over de rol van muziek tijdens hun gevangenschap. De nazi’s hielden er immers kamporkesten op na, die samengesteld waren uit zowel amateur- als professionele musici. Voor deze musicerende musici was de overlevingskans een stuk groter dan voor een gewone gevangene. In haar boek Het Meisjesorkest van Auschwitz of met de oorspronkelijke titel Sursis pour l’Orchestre, heeft Fania Fénelon daarover haar herinneringen opgeschreven. Zij was een van de drie getuigen in het VPRO-programma Muziek in Gevangenschap dat op 29 mei 1981 op Radio 4 werd uitgezonden. (Raadpleeg de pagina met V van Vrouwenorkest.)

In dit programma kwam ook Ludo Van Eck aan het woord, die Het Boek der Kampen had gepubliceerd bij de toenmalige uitgeverij Kritak. Een boek dat nog altijd rillingen bezorgt als je de foto’s’ bekijkt van de onvoorstelbare misdaden waartoe de Duitse bezetter in staat was. Ludo Van Eck die in 1945 het concentratiekamp van Dachau meer dood dan levend verliet, heeft later alle concentratie- en uitroeiingskampen bezocht om zoveel mogelijk bewijsmateriaal te verzamelen. Hij schreef ook verschillende romans over het leven in de kampen.

Luister hier naar Ludo Van Eck in Muziek in Gevangenschap, uitgezonden op 29 mei 1981 in het VPRO-programma op Radio 4.

Naast Fania Fénelon en Ludo Van Eck, vertelde ook de Amsterdamse musicus Lex van Weren over zijn herinneringen aan het vernietigingskamp Auschwitz. Zonder twijfel wist hij het kamp te overleven door zijn trompet. Als ervaren trompettist werd hij ingelijfd in het kamporkest en zijn getuigenis vertrouwde hij toe aan de auteur Dick Walda die het boek Trompettist in Auschwitz in 1980 publiceerde. Opvallend is dat Lex van Weren, die in Nederland veel bekendheid genoot als dirigent van het populaire City-theaterorkest, pas op latere leeftijd in staat was om zijn ongelooflijke geschiedenis van de muziek in het concentratiekamp te vertellen.

Luister hier naar Lex van Weren in Muziek in Gevangenschap, uitgezonden op 29 mei 1981 in het VPRO-programma Radio 4.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: