Skip to content

11 april 2011

1

U van Unesco

Door Walter Slosse (1947-2016)

Op woensdag 13 april 2011 kreeg de Nederlandse componist Merlijn Twaalfhoven in het hoofdkwartier van de UNESCO in Parijs de titel toegekend van “Young Artist for intercultural dialogue between the Arab and Western worlds”. Hij is een van de 20 kunstenaars onder de 35 jaar die deze onderscheiding ontving  van directeur-generaal Irina Bokova voor zijn inspanningen “om grenzen tussen volken en culturen te overstijgen en mensen met elkaar te verbinden door middel van muziek”.

Een voorbeeld van deze interculturele dialoog die Merlijn Twaalfhoven voorop stelt, is het recente project The Air We Breathe dat op 29 maart 2011 in Haarlem in première ging. Zangers uit Arabische, Bulgaarse en Zweedse muziektradities traden samen op in een vocale voorstelling met flarden pop, jazz en klassiek.

Een ander opmerkelijk initiatief van Merlijn Twaalfhoven was zijn Symphony Arabica waarmee hij in 2008 Arabische en westerse musici het podium liet delen met kinderen uit Palestijnse vluchtelingenkampen. Met een team van Nederlandse musici reisde hij naar het Midden-Oosten om er samen met Arabische solisten en kinderen concerten te geven in Amman en Ramallah. Zijn Symphony Arabica is een collage van klassiek, hedendaags experiment, dichtkunst, moderne en traditionele Arabische muziek. Met dit werk wou hij ook de band tussen de westerse wereld en het Midden-Oosten versterken en het negatieve westerse beeld van de Arabische cultuur doorbreken.

Luister hier naar De Wandelende Tak van 3 mei 2008 met Merlijn Twaalfhoven waarin hij sprak over zijn Symphony Arabica.

 

Aanleiding voor de Symphony Arabica in 2008 was de zestigjarige herdenking van de Al-Nakba: de vlucht van ruim zevenhonderdduizend Palestijnen naar aanleiding van de stichting van de staat Israël in 1948. Hiermee wou Merlijn Twaalfhoven de Palestijnen die toen zijn gevlucht een menselijk gezicht en een waardige herinnering geven. Door de focus te leggen op de culturele rijkdom en de geestelijke weerbaarheid van jonge Palestijnse kunstenaars, werden met dit project de mogelijkheden van samenwerking en contact vergroot. Contact is binnen elke conflictsituatie het eerste dat verdwijnt, maar ook het eerste dat onontbeerlijk is voor een oplossing.

In De Wandelende Tak van 3 mei 2008 kwam ook het gelijkaardige initiatief van de Daniel Barenboim ter sprake, de dirigent die met zijn West-Eastern Divan Orchestra een brug probeert te slaan tussen de Israeli’s en de Palestijnen. Knowledge Is The Beginning, is een uitspraak van Daniel Barenboim, waarover Merlijn Twaalfhoven volgende bedenkingen maakte.

Welke kennis? Directe kennis, kennis die voortkomt uit onderling contact. Het feit dat er nu een muur wordt gebouwd, en dat Israëli’s verboden wordt om in Palestijnse winkels hun boodschappen te doen, is een voorbeeld van hoe het contact wordt verhinderd. Waarmee elke oplossing verder weg komt. Met alle westerse ideeën over hoe een vrede eruit zou moeten zien, kom je natuurlijk niet ver, want de situatie is heel complex. Maar contact, dat is iets dat essentieel is.

Luister hier naar Daniel Barenboim tijdens een concert op 21 augustus 2005 in het Cultural Palace in Ramallah.

 

Het project van Barenboim is ongelooflijk zinvol om een klassiek orkest te maken met mensen uit het hele Midden-Oosten. Maar om dan Beethoven en westerse componisten te spelen, vind ik weer doodzonde. Ik vind het juist een belangrijk gebaar als je iemand echt ziet als je gelijke. Dan kom je niet alleen dingen brengen, maar vooral dingen halen. Dat was vaak ook wel onverwacht voor de mensen die ik tegenkwam. Ik ben naar de Westbank en Jordanië gegaan, en ik zei, ik wil iets van jullie. Ik kom niet iets brengen, zoals al die andere ontwikkelingsorganisaties, en al die andere westerlingen die met een zak geld rondlopen om de arme slachtoffers van de bezetting een beetje te helpen. Nee, ik kom iets halen, omdat ik jullie niet zie als slachtoffer, maar als een rijke beschaving.

Ik heb niet het idee dat ik iets kan betekenen om Israëli’ s en Palestijnen bij elkaar te brengen. Maar in deze situatie waarin het hele Westen toekijkt, en dat heel erg gemanipuleerd wordt door de berichten, daarin kan ik wel iets betekenen. Welk beeld heb je op het moment als het woord Ramallah klinkt, of als het woord Jeruzalem klinkt? Welke associatie heb je daarmee? Is dat alleen maar terreur en geweld, of zit er ook een cultuur en een enorm rijke beschaving achter?

Merlijn Twaalfhoven zoekt al langer naar vormen om een universele dialoog op gang te brengen tussen verschillende culturen. In 2005 vertelde hij in De Wandelende Tak over Artsperanto, een gemeenschappelijke artistieke taal die door de kunstenaars van overal ter wereld wordt gebruikt, omdat via festivals, masterclasses en internet een veel grotere communicatie is ontstaan.

Luister hier naar De Wandelende Tak van 7 november 2005 waarin Merlijn Twaalfhoven ook vertelde hoe een confrontatie met de Japanse esthetiek zijn blik op muziek, kunst en de wereld veranderde.

 

Merlijn Twaalfhoven’s activiteiten zijn de UNESCO natuurlijk niet ontgaan omdat deze organisatie van de Verenigde Naties het pluralisme wil bevorderen door middel van erkenning en behoud van verscheidenheid onder inachtneming van de rechten van de mens. UNESCO staat voor United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization en heeft als voornaamste doelstelling de vredesopbouw, armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en interculturele dialoog door onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie. De UNESCO stelt ook een lijst op van het Werelderfgoed. Dat reikt verder dan de bescherming van historische plaatsen of gebouwen, want er is ook een lijst van immaterieel werelderfgoed. Zo werd de Spaanse flamencodans op die lijst geplaatst, maar ook het Carnaval van Aalst.

 

 

1 reactie Post a comment
  1. B.MUIJRES
    Sep 18 2013

    Juist beide partijen verheffen zich boven het persoonlijke door iets samen te spelen wat NIET tot de cultuur van de ene of de andere partij behoort. Dat kan bij uitstek ’n verbindende werking hebben. In de GEEST worden de mensen met elkaar verbonden, zij het de geest van Beethoven, of Bach, of Mahler ent cetera. Of anders gezegd: De weg van de kunst is niet de kortste afstand tussen twee punten, maar de omweg. B.M.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: