Skip to content

26 maart 2011

2

A van Absint

Door Walter Slosse (1947-2016)

In Frankrijk is de wet bekrachtigd die de verkoop van absint weer mogelijk maakt. Nadat absint lange tijd ook in andere Europese landen werd verboden, bevat het vandaag niet langer de schadelijke stoffen die in 1915 in Frankrijk tot een verbod hadden geleid. Wetenschappelijk onderzoek heeft nochtans eerder al uitgewezen dat niet het bestanddeel thujon schadelijke bijwerkingen zou veroorzaken, maar wel het overmatig drankgebruik.

In 1999 stelden Wouter Pleijsier en Walter Slosse een programma samen over absint in de muziekdocumentaire Urubicha van de VPRO. Tijdens een bezoek aan Parijs ontstond het idee om voor de vorm van een hoorspel te kiezen, waarbij de doden op het kerkhof van Montmartre herinneringen zouden ophalen aan het overvloedig gebruik van absint in de Parijse kunstenaarskringen.
Regelmatig werd de uitzending onderbroken door verzonnen nieuwsflitsen van het NOS Radionieuws waarvan de inhoud nochtans aan de historische werkelijkheid was ontleend.

NOS Radionieuws van 18 maart 1792.
Vanuit Zwitserland bereikt ons het bericht dat dokter Pierre Ordinaire een geneesmiddel voor alle kwalen op de markt heeft gebracht, dat hij La Fée Verte heeft gedoopt. Het medicijn is een brouwsel gestookt van alsem, de artemisia absinthium, en is werkzaam tegen epilepsie, nierstenen, kolieken, hoofdpijn, wormen en dronkenschap. In Nederland zal het geneesmiddel binnenkort verkrijgbaar zijn onder de naam de Groene Fee.

Voor het hoorspel bedacht Wouter Pleijsier een dialoog tussen de schilder Henri de Toulouse-Lautrec en de cabaretzangeres Yvette Guilbert, die vanuit hun doodskist op het Parijse Montmartre herinneringen ophalen aan de roes van absint die zij beleefden tijdens het Fin de Siècle. Yvette werd vertolkt door Marianne Lange en Walter Slosse verplaatste zich in de rol van Henri de Toulouse-Lautrec.

– Yvette… Yvette! Heb je ’t gehoord? Het gelazer is weer begonnen! De Groene Fee is terug!
– Moet je me daarvoor wakker maken, Henri? Ze doen maar. De tijd dat ik luidkeels gillend de cancan danste, komt toch niet terug; m’n botten zouden maar alle kanten uitvliegen.
– Ja, en dan nog, wij worden hier nooit eens gelucht.
– Hindert het je?
– Mij niet. Elke vogel vindt zijn nestje mooi, en op straat ligt zoveel modder, dat je nog geen hond naar buiten zou laten gaan.
– Een borrel?
– Vooruit. Als je, zoals ik, veel absint gedronken hebt, timmer je hard aan je doodskist. De meesten van ons zijn nu, net als wij, morsdood.

Luister hier naar De Groene Fee in Urubicha van 18 maart 1999:

NOS Radionieuws van 18 maart 1871.
Door de aanhoudende wijnschaarste in Frankrijk is de consumptie van absint spectaculair gestegen. De firma Pernod-Fils meldt voor het afgelopen jaar een afname van 700.000 liter. Als verklaring voor de populariteit van de groene fee wordt vooral de lage prijs van de likeur genoemd. In Parijs, dat maandenlang heeft geleden onder het beleg van het Pruisische leger, is de economische nood hoog gestegen. Voedsel is haast niet meer te krijgen. De Parijse republikeinen, die vergeefs voor de patriottistische zaak hebben gestreden, voelen zich door de Nationale Vergadering, die op het punt staat de harde vredesvoorwaarden van de Pruisen te aanvaarden, verraden, en hebben een revolutionair stadsbestuur, de Commune, uitgeroepen.

Voor de muziek in De Groene Fee werd o.m. gebruik gemaakt van historische opnamen van Yvette Guilbert en Aristide Bruant. Beiden zijn te vinden op tekeningen van Henri de Toulouse-Lautrec en de afbeelding van Aristide Bruant, met laarzen en hoed, was lange tijd een populaire poster. Van de cabaretier Aristide Bruant, die niet aarzelde om met zijn levensliederen zijn publiek uit te schelden, werd in 1994 een album uitgegeven met liederen die werden opgenomen tussen 1905 en 1914. Ook van de in 1944 overleden Yvette Guilbert zijn opnamen heruitgegeven die werden gemaakt tussen 1933 en 1942, lang na haar glorieperiode tijdens de Belle Epoque. Een merkwaardig verzamelalbum is de CD Chansons Toxiques, liederen over dronkenschap, met o.m. het veelzeggende La Folie Verte.

NOS Radionieuws van 18 maart 1905.
Een Zwitserse absintdrinker uit Commugny heeft vannacht zijn vrouw en kinderen met een bijl van het leven beroofd. Woedende dorpsbewoners zijn hierop naar het kantonaal gerechtsgebouw getrokken en dreigden de boel kort en klein te slaan als er niet snel eenreferendum zou komen om de absinthandel te verbieden.
In het orgaan De Wegwijzer, maakt de drankbestrijder A.J. Oft gewag van de effecten van absint. Bij de geregelde gebruiker komen volgens hem voor: “Epileptische en hysterische toevallen, schuim voor den mond, eene rochelende ademhaling en eene onwillekeurige stoelgang.”
Van allernoodlottigst gevolg zijn volgens Ort de waanvoorstellingen van de absintdrinker: “Ze zien honden, katten en wanstaltige insecten, worden door gewapende mannen overvallen, voelen zich door slangen en wormen bekropen, en ruiken een stinkende walm.”

In Frankrijk stijgt de consumptie van absint nog altijd, deze bedraagt inmiddels 45 miljoen liter per jaar.

Bakermat van absint is de stad Pontarlier aan de Frans-Zwitserse grens. Daar werd in 1805 voor het eerst absint gestookt door Louis Pernod en de geschiedenis van La Fée Verte is het thema van een permanente tentoonstelling in het Gemeentelijk Museum waar enkele kamers als Musée Virtuel de l’Absinthe zijn ingericht. Zoals vele kunstenaars die het giftige goedje hebben genuttigd, was Vincent van Gogh ook een notoir drinker van absint, met een afgesneden oor als gevolg. In Auvers-sur-Oise, waar hij en zijn broer Theo liggen begraven, is het Musée de l’Absinthe te bezoeken. Marie-Claude Delahaye, de oprichtster en conservator van dit museum, publiceerde in 2005 haar Petit Traité de l’Absinthe, met een historisch overzicht van deze groene drank die inmiddels weer een mythe is geworden.

NOS Radionieuws van 18 maart 1916.
In Frankrijk is, in navolging van Zwitserland, Nederland en België een absintwet aangenomen die de produktie en consumptie van de likeur verbiedt. Alle alsemvelden zijn in brand gestoken. Absint wordt in Frankrijk sinds het uitbreken van de oorlog verantwoordelijk gesteld voor de wanprestaties van de Franse soldaten. Het parlementslid Henri Schmidt verklaarde in de Nationale Vergadering:
“Wij vechten tegen de erosie van de nationale defensie. Absint verbieden en het vaderland verdedigen, dat is hetzelfde.”
De absintfabrikanten Pernod en Ricard zijn na het verbod overgeschakeld op het maken van pastis. In deze drank is de alsem van de absint vervangen door een extra dosis anijs.

Ondertussen is het verbod op de productie en verkoop van absint al vele jaren opgegeven (in Nederland en Belgiê in 2005) omdat de maximale concentratie van het schadelijke thujon in absint wettelijk is vastgelegd. Aan het bestanddeel thujon in absint wordt een hallucinogene werking toegeschreven die nochtans slechts schadelijk zou zijn bij consumptie van grote hoeveelheden.

NOS Radionieuws van 18 maart 1999.
In Boston is een 31-jarige man getroffen door een attaque nadat hij geprobeerd had absint te maken met een ingredië€nt dat hij via Internet had besteld. De man, die in verwarde toestand thuis werd aangetroffen, had etherische olie van alsem gedronken, die hij verkeerdelijk voor absint hield. De man verbleef acht dagen in het ziekenhuis met hart- en nierproblemen, maar is inmiddels hersteld.
Dit was het nieuws.


2 reacties Post a comment
  1. Apr 19 2011

    Net gedaan met alles te lezen en te beluisteren.

    Ik had van absint nog nooit gehoord.

    Interessant.

    Beantwoorden

Trackbacks & Pingbacks

  1. P van Poëzie | Walter Slosse's Alfabet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: