Skip to content

23 maart 2011

1

K van Kalash

Door Walter Slosse (1947-2016)

Aan de voet van de Himalaya, op de grens tussen Pakistan en Afghanistan, leven de 3000 laatste Kalash. Het zijn de erfgenamen van Alexander de Grote die 2300 jaar geleden naar India trok en in de Hindukush sporen van de Griekse expansie achterliet. De Kalash worden de laatste heidenen genoemd die steeds meer in het nauw worden gedreven door de Taliban. In The Last Infidels of Pakistan gaf Gaël Métroz een goed overzicht van de teloorgang van deze traditionele samenleving die eeuwenlang kon ontsnappen aan de heerschappij van de moslims.

Na hun nederlaag in Afghanistan verplaatste het moslimextremisme van de Taliban zich naar Pakistan. In 2009 waren er  verontrustende berichten over de toenemende invloed van de Taliban in het noorden van Pakistan waar zij opnieuw terreur uitoefenden op de lokale bevolking. Dit betekent ook een toenemende bedreiging betekent voor de niet-moslims, aan de voet van het Hindukush-gebergte in het noorden van Pakistan. Daar leven de Kalash, een bevolkingsgroep wiens cultuur afstamt van de Oude Grieken. Zij zijn nu nog met 3000 inwoners die leven in drie valleien (Rumbur, Boumbouret en Birir) aan de grens met Afghanistan.

Tot op vandaag konden zij ontsnappen aan de toenemende invloed van de islam, en in alle vormen van hun dagelijks leven is dat zichtbaar. Vrouwen dragen geen sluiers (laat staan boerka’s) en meisjes mogen naar school gaan. Dat belet niet dat de Kalash onder toenemende druk staan van moslimmissionarissen die hen proberen te bekeren. In de Pakistaanse scholen krijgen de kinderen af te rekenen met discriminatie en worden zij uitgescholden voor “vuile Kalash”. De Kalash spreken nog hun eigen taal, maar die is volgens de Unesco een van de 27 talen in Pakistan die met uitsterven bedreigd is. “Zij die zwart dragen” is de betekenis van het woord Kalash, hoewel de kleding van deze bevolkingsgroep juist zeer kleurrijk is.

In 1985 begon de Griekse etnomusicoloog Yannis Manolidakis met een onderzoek naar de Griekse invloeden in de Himalaya. In Noord-India, Noord-Pakistan en Noord-Afghanistan zijn er tot op vandaag sporen te vinden van de “Drang nach Osten” in de Griekse oudheid. Het bekendste voorbeeld is de veldtocht van Alexander de Grote in de 4e eeuw voor Christus. Later ontstonden verschillende vorstendommen met een duidelijk Grieks karakter aan de poorten van India. Zo is er in Himachal Pradesh een berg die “Sikander” wordt genoemd, duidelijk afgeleid van Alexander. Een ander voorbeeld is het gebruik van het woord “lalo” dat bij de Kalash in Noord-West Pakistan “ik spreek, ik zing” betekent, exact hetzelfde zoals in het hedendaagse Grieks.

Luister hier naar De Wandelende Tak van 16 mei 1994 met Yannis Manolidakis over de uitgave van zijn CD Lalo, met Griekse echo’s uit de Himalaya en de Hindukush.

Opvallend is ook de democratische structuur van de Kalash in tegenstelling met het feodalisme van de clans in Afghanistan. Ook de tegenstelling met de islam is duidelijk want Kafiristan (het huidige Nuristan in Noord-Oost Afghanistan) werd het land van de “ontrouwen” genoemd omdat de inwoners geen moslim wilden worden. Als voorbeeld noemt Yannis Manolidakis het gebruik van stoelen om op op te zitten, het verbouwen van wijn en wordt het lokale parlement “demoskunt” genoemd (van demos, volk). Naast de gelijkenis in namen, instrumenten en melodieën die oorspronkelijk uit het oude Griekenland afstammen, zijn er ook in mythen veel overeenkomsten te vinden. Zonder twijfel is “Di-Zau” afgeleid van Zeus, de vader van de Griekse goden.

Luister hier naar De Wandelende Tak van 12 juni 1995 met Yannis Manolidakis over zijn verblijf bij de Kalash in Noord-West Pakistan.

In 2001 was het voormalige Kafiristan onderwerp van een film van Fosco en Donatello Dubini over de reis van twee Zwitserse vrouwen die in 1939 per auto naar Afghanistan reisden. In Die Reise nach Kafiristan wordt de 8000 km lange tocht gevolgd van de schrijfster Annemarie Schwarzenbach en de etnologe Ella Maillart in een Ford van Genėve naar Kaboel. Beiden publiceerden later hun reisverhalen, waarin zij lang niet elkaars mening deelden over de rol van de vrouwen in de Afghaanse samenleving.

Hier zijn geen sletten met hoge hakken en korte rokjes. Je bent nu in het land waar de vrouwen niet gezien worden, waar de mannen sneeuwwitte mousseline om het hoofd dragen. Je bent hier in een land dat nog nooit is onderworpen.
(Ella Maillart in The Cruel Way)

Je hoeft alleen maar van dichtbij de drukkende slavernij te hebben gezien, die van Gods schepselen vreugdeloze, bange wezens maakt – en je schudt de moedeloosheid van je af als een boze droom en je spreekt weer het woord van het verstand, dat ons aanspoort  in het bescheiden doel van een menswaardig bestaan te geloven en ons daarvoor in te zetten.
(Annemarie Schwarzenbach over de vrouwen van Kaboel in Alle wege sind Offen)


1 reactie Post a comment
  1. Mrt 28 2011

    Wat een boeiend onderwerp. Mooie muziek. Prachtige stem van de interviewer.

    Met veel plezier over Alexander de Grote gelezen.

    Een onderwerp om te bewaren voor Vedran.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments

%d bloggers op de volgende wijze: